บ้านโป่งสะแยน

บ้านโป่งสะแยน มีประชากรทั้งหมด 39 หลังคาเรือน เป็นหมู่บ้านขนาดเล็กในเขตป่าสงวนแม่แจ่ม ตั้งอยู่ในหุบเขา โดยชุมชนล้อมรอบด้วยป่าไม้ที่มีความอุดมสมบูรณ์ ซึ่งเป็นประเภทป่าผสมระหว่างป่าเบญจพรรณ กับป่าดิบเขาเป็นส่วนใหญ่ มีลำห้วยหลายสายที่เป็นต้นกำเนิดของลำห้วยโป่งสะแยน มีนํ้าไหลตลอดทั้งปี ที่ไหลรวมสู่แม่นํ้าแม่รวม สภาพพื้นที่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน พื้นที่ส่วนใหญ่มีความลาดชัน ห่างไกลความเจริญ การคมนาคมไม่สะดวก ชาวบ้านใช้ชีวิตแบบพึ่งพาตัวเองอย่างเรียบง่าย

หมู่บ้านโป่งสะแยนถือเป็นชุมชนที่อยู่ในพื้นที่อนุรักษ์ซึ่งมีความเป็นอยู่ที่เกื้อกูลกับธรรมชาติเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว แนวทางการดำเนินงานของมูลนิธิฯ จึงมุ่งส่งเสริมความเข้มแข็งในการใช้ภูมิปัญญาและประเพณีท้องถิ่นเพื่อการรักษาป่าและสานต่อแนวทางการมีวิถีชีวิตแบบดั้งเดิม โดยการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์ผืนป่าและการพัฒนาคุณภาพชีวิต ได้แก่

การจัดตั้งกลุ่มอนุรักษ์ป่าต้นน้ำ

โดยมูลนิธิจัดกิจกรรมและรูปแบบการดำเนินงานที่ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน อาทิ กิจกรรมอนุรักษ์จากภูมิปัญญา เช่น การบวชป่าและปลูกป่าซึ่งถือเป็นงานประเพณีต่อเนื่องทุกปี

การพัฒนาคุณภาพชีวิตพื้นฐานให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง

มูลนิธิให้การสนับสนุนเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ให้กับกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เพื่อการดูแลสุขภาพเบื้องต้น นอกจากนี้ได้สนับสนุนงานอาชีพเสริม คือการผลิตมีดซึ่งเป็นอาชีพภูมิปัญญาท้องถิ่น และดำเนินงานร่วมกับกลุ่มแม่บ้านในการให้ความรู้เรื่องบัญชีครัวเรือนด้วย

จากการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ในรูปแบบกลุ่มที่ดำเนินการโดยชุมชนเอง สำหรับการส่งเสริมด้านคุณภาพชีวิตของชุมชนให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นนั้น มูลนิธิได้ร่วมกับกลุ่มบริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) หรือ เอ็กโก กรุ๊ป กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) กระทรวงพลังงาน ในการพัฒนา โครงการหนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน เช่นเดียวกับหมู่บ้านแม่ปอนใน เพื่อผลิตไฟฟ้าให้กับชุมชน ด้วยมูลนิธิเชื่อมั่นว่าแนวทางการดำเนินงานนี้จะเป็นการสร้างภูมิคุ้มกัน และสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนให้อยู่ร่วมกับป่าอย่างยั่งยืน

บ้านสันดินแดง

เป็นชุมชนเผ่าปกาเกอญอที่ยังคงมีวิถีชีวิตที่เรียบง่ายมีการพึ่งพาปัจจัยภายนอกน้อยมีประชากร 27 หลังคาเรือน ตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าต้นนํ้าที่สมบูรณ์ใจกลางอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์อยู่ในลุ่มนํ้าแม่ยะ-แม่ปอนซึ่งเป็นต้นนํ้าที่ไหลลงแม่นํ้าปิง ด้านอำเภอจอมทอง การสัญจรเป็นไปด้วยความลำบากเนื่องจากเป็นเส้นทางเดินเท้า รถยนต์สามารถเข้าได้เพียงช่วงฤดูแล้งเท่านั้น ชุมชนมีอาชีพหลักด้านเกษตรกรรม

บ้านตีนผา

เป็นชุมชนชาวเขาเผ่าปกาเกอญอมีประชากรทั้งหมด 51 หลังคาเรือนตั้งอยู่ในพื้นที่ลุ่มนํ้าแม่อวม พื้นที่ป่าโดยรอบส่วนใหญ่เป็นป่าเบญจพรรณและป่าดิบเขา มีสภาพเป็นที่ลาดชันเชิงเขาด้านทิศตะวันตกติดกับป่าอนุรักษ์อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ซึ่งเป็นป่าต้นนํ้าปิงที่ไหลลงด้านอำเภอแม่แจ่มและหมู่บ้านยังมีพื้นที่ที่ติดกับแนวสันเขากิ่วแม่ปานซึ่งเป็นที่อยู่แหล่งเดียวของกวางผาสัตว์ป่าสงวนใกล้สูญพันธุ์